BredaNederland

Bezoek aan de voormalige Koepelgevangenis in Breda

Koepelgevangenis Breda

Een plek waar eerst niet terecht wilde komen en wat je nu maar al te graag wilt ontdekken. Al zo lang dat ik Breda woon, is de Koepelgevangenis één van de gebouwen die ik van binnen wil bekijken. Tijdje geleden kreeg ik daar de kans voor maar had ik geen tijd. Vorige week kreeg ik nog één kans en die greep ik. Een rondleiding door een voormalige gevangenis is zeker indrukwekkend. Waarom, dat vertel ik je in dit artikel.

Jaren lang diende dit prachtige gebouw als gevangenis tot 3 jaar geleden in 2014 toen de laatste gevangene vertrok. Tijdelijk was het een opvang voor vluchtelingen en nu dient het als een evenementenlocatie en vestigen kleine bedrijven hier.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

De Koepelgevangenis

De koepelgevangenis werd in de periode van de begin 18e eeuw gebouwd. De architect van deze koepelgevangenis, ontwierp ook de vergelijkbare koepelgevangenis in Arnhem. Het is ontworpen vanuit het in 1791 bedachte panopticum-principe. Dit betekend eigenlijk dat de bewakers van het midden van de cirkel vorming de gevangenen goed in de gaten konden houden.

Door de eeuw heen maakte dit rijksmonument (sinds 2001) onderdeel uit van een justitieel complex in het centrum van Breda. De voormalig gevangenis is niet de enige Koepelgevangenis in Nederland: Haarlem en Arnhem hebben er ook een. Beide gevangenissen zijn ook gesloten en worden nu gebruikt voor evenementen of opvang.

Ook maakte de Koepelgevangenis van Breda een deel uit van de penitentiaire inrichting Boschpoort. Deze bestond uit 3 onderdelen: een huis van bewaring, een gevangenis en een afdeling met extrazorg plaatsen. Ook kende de gevangenis een apart vrouwengedeelte.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Ontsnappingen van de Koepel

De voormalige gevangenis kent een aantal beroemde ontsnappingen.

Tunnel met een lepel

Misschien is de ontsnapping van Hulda Kiel wel een van de bekendste van Nederland. Ze is in de gevangenis terecht gekomen omdat ze ruzie kreeg met haar broer en schoonzus. Er viel uiteindelijk één gewonde en ze wordt daarna tot tweemaal tot dubbele poging tot doodslag veroordeeld. Het uitzitten van deze straf vond ze te lang dus ontsnapte ze in 2010 op spectaculaire wijze uit de gevangenis. Ze groef namelijk met een lepel een tunnel naar haar vrijheid. Door haar dappere poging tot ontsnappen ontmoette ze de man van haar leven, alleen dit sprookje werd onderbroken, 3 weken (zelf zegt ze 6 weken) na haar ontsnapping. Ze werd weer opgepakt en mocht haar straf verder uitzitten. Dit maal onder strenger beveiliging.

Wist je dat ontsnappen uit een Nederlandse gevangenis niet strafbaar is of je extra straf oplevert.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

De ontsnapping van 7 oud-SS’ers

Liefs 7 SS’ers ontsnapte er op kerstavond uit de Koepelgevangenis. In die tijd (1952) werden alle zwaargestrafte oorlogsmisdadigers naar de Koepel in Breda gebracht. Ze hadden allen levenslang gekregen maar waren niet van plan om hier lang te blijven. Op de bewuste avond draaide er een film. Tijdens deze vertoning zonderde de gevangenen ze zich af en verzamelde zich bij het stookhok. Ze forceerde de deur met spullen die ze al hadden verzamelend en daar klaar hadden gelegd. Met de behulp van een lader en rubberslang klommen ze over de 3.5 meter hoge muur.

Na de ontsnapping stonden er twee auto’s te wachten die ze naar de grens van Duitsland bracht. Toen ze eenmaal Duitsland waren werden ze door een ander oud-SS’er, die voor politie werkte binnen gelaten. De Nederlandse overheid kon niks maken en het enige wat ze kregen was een boete tegen illegale grensoverschrijding.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Rondleiding Koepelgevangenis

De rondleiding door de Koepelgevangenis is een must voor iedereen die dit complex van binnen wilt zien. Tijdens de rondleiding verteld een gids je al ins en outs over de voormalige gevangenis. Ik moet helaas wel toegeven dat wij een gids hadden die niet van alles op de hoogte was. Wist niet waar sommige kamers voor waren en kon op een redelijk aantal extra vragen geen antwoord geven. Dit vond ik tevens net als andere mensen jammer. Later hoorde we wel dat dit zijn eerste dag was en hij daarom nog niet alles wist.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Vrouwengedeelte en isoleercellen

Tijdens de rondleiding bezochten we verschillende ruimtes waar gevangenen verbleven. Zo zagen we o.a. de vrouwengedeelte van de gevangenis. Hier werden natuurlijk de vrouwelijke gevangenen opgesloten. Het ziet er zelfs een beetje rozig uit als je sommige foto’s ziet. Verder bezochten we ook de isoleercellen. Dit is best indrukwekkend om te zien omdat er op alle muren wel iets geschreven staat. Sommige al tientallen jaren oud. Ook doen mij de isoleercellen denken aan de isoleercellen in de psychiatrie (zelfde duren en inrichting). Ook hadden deze gevangenen aan aparte luchthok, waar ze 1 uur per dag even naar buiten mochten.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Slimme gevangenen

Volgens de gids had je ook slimme gevangenen. Bijna al je vrijheid wordt je ontnomen. Je heb geen eigen ruimte en je mag maar een aantal uur per dag naar buiten. Je zat voor rest opgesloten in het kleine hokje. Maar was je nou slim, dan zorgde dat je aan het werk kwam binnen gevangenis. Want wat er daar gebeurde is dat je elke keer gefouilleerd werd als je heen en terug kwam van je werk. Dit duurde altijd heel lang. Ze voorkwam je eigenlijk dat je niet de gehele dag in de cel hoefde te zitten.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Ontdek de gevangenis

De rondleiding is gelukkig veel meer dan het bovenstaande. Ik ben veel te weten gekomen over deze beruchte gevangenis. Zo weet ik nu waar alles voor stond en wat er gedaan werd. Ook zijn voor mij sommige verhalen duidelijker. Ze zeggen ook wel eens dat Nederlandse gevangenissen een hotel zijn. Oké, het is hier een stuk luxer dan in andere delen van de wereld. Ze mogen hier t.v. hebben, computer en ze kunnen redelijk veel activiteiten doen. Ook mogen (met goed gedrag) werken en kunnen ze er zelfs een opleiding volgen. Maar niks is minder waar want je zit hier echt opgesloten. Je vrijheid wordt afgenomen en je kan niet zelf beslissen waar je naar toe gaat.

En natuurlijk begrijp mij niet verkeerd. Ik vind het goed dat bepaalde mensen achter slot en grendel verblijven. Maar zou ik daar zitten dan is dat niet bepaald vrijheid. Zoals een gevangene ooit heeft benoemd: “Dit is absoluut geen hotel. Mensen moeten stoppen om zo te denken over een gevangenis. Je zit hier gewoon opgesloten. Met zo’n sleutel kom je niet naar buiten. Het is zwaar om hier te zitten.”

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Meer weten over de Koepel

Wil je nou meer te weten komen over deze voormalig Koepelgevangenis. Dan heb je geluk want eens in de zoveel tijd organiseert Futuredome rondleidingen. Meestal is dit rond schoolvakanties of tijdens open Monumentendag in september. Helaas is dit gebouw niet op alle plekken geschikt voor minderinvalide. O en als de rondleidingen online komen, vliegen de kaartje als warme broodjes over de toonbank.

Zelf vond ik het rondleiding zeer interessant. Leuk om alles Bredanaar de Koepelgevangenis van binnen te bekijken.

Ook leuk om te lezen:

Wist je dat je in de Koepel nu ook zelf kan proberen te ontsnappen. Tijdens Prison Escape krijg je de gelegenheid om in 3 uur tijd te ontsnappen uit deze boeiende plek. Ik ontsnapte net niet (dit was nog op de oude locatie in Rotterdam) maar jij kan dat wel proberen.

Heb jij al is een gevangenis bezocht of zou je zo plek willen bezoeken?

Foutje gezien? Meld het.

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

Koepelgevangenis Breda, koepel breda, de koepel breda, de koepelgevangenis, gevangenis, koepel, breda, rondleiding koepelgevangenis, doen in breda, wat te doen in breda, in breda, noord brabant, bucket list,

22 Comments

Leave a Comment